Trong th?i gian g?n ?y, lin t?c c nh?ng thng tin website th??ng m?i ?i?n t? bn l? theo m hnh B2C (Doanh nghi?p bn hng cho khch hng c nhn) r?t l?n nh? Adayroi.com c?a t?p ?on Vingroup, Lotte.vn c?a t?p ?on Lotte, Robins.vn tuyn b? ?ng c?a. Quay l?i n?m 2015, m?t s? website th??ng m?i ?i?n t? m hnh B2C khc c t tn tu?i h?n nh?: Beyeu, 4eva, Deca v m?t s? trang khc th?i gian qua ? l?n l??t ?ng c?a. D ??i ng? lnh ??o v ban qu?n l cng nh ??u t? ? “t?n tnh c?u ch?a” b?ng nhi?u gi?i php khc nhau nh?ng ??u c m?t k?t c?c chung.
Theo ki?n c?a chuyn gia Nguy?n Phan Anh- Gi?ng vin ??i h?c, chuyn gia 12 n?m kinh nghi?m v? th??ng m?i ?i?n t?. Ta so?n xin ???c trch nguyn v?n cc ki?n phn tch. Nguyn nhn c th? d?n ??n tnh tr?ng website th??ng m?i ?i?n t? ti?p t?c ph?i ?ng c?a, k? c? nh?ng ng l?n trong l?nh v?c ny.
1.M hnh kinh doanh sao chp n?a v?i.
Cc m hnh bn l? th??ng m?i ?i?n t? B2C l m hnh kinh doanh d?a trn nh?ng l?p trnh s?n.
M hnh bn l? th??ng m?i ?i?n t? B2C
Vi?c ny bao g?m vi?c:
- B?t ??u t?o ra m?t website th??ng m?i ?i?n t?.
- Lin h? tm nh phn ph?i, nh s?n xu?t, nh cung c?p hng ha. V m?i h? ln website ?? bn hng b?ng ph??ng th?c m? gian hng v h? tr? h?.
- Tuy?n nhn vin kinh doanh pht tri?n h?p ??ng v?i cc nh cung c?p hng ha, nh s?n xu?t (th??ng ???c g?i l ng??i bn).
- Ti?p theo l ch?p ?nh s?n ph?m ho?c quay video s?n ph?m v ??a ln. V vi?t n?i dung gi?i thi?u s?n ph?m ??a ln website. Nh? v?y l xong b??c online.
- Ti?p theo l b??c bn hng, website th??ng m?i ?i?n t? v ??i ng? nhn vin marketing online ph?i lm cc knh qu?ng co nh?: Ch?y Google Ads tm ki?m ho?c Google Ads hi?n th?; Lm knh Youtube ?? gi?i thi?u web bn hng v s?n ph?m; Ch?y qu?ng co Facebook Ads v nhi?u knh khc n?a.
- ??ng th?i pht tri?n n?i dung v marketing online ?a knh g?m c? tr? ph v khng tr? ph. D tr? ph hay khng tr? ph th ??n v? v?n hnh v pht tri?n website c?ng t?n r?t nhi?u ti?n b?c, nhn s? V th?i gian ?? tm ki?m cc khch hng.
M hnh th??ng m?i ?i?n t? B2C:
- V?i gi? ??nh r?ng: Nh?ng trang web th??ng m?i ?i?n t? B2C ny s? thu ht ???c khch hng. V ti?n bn hng b ???c chi ph ho?c sinh l?i d?a vo quy m th? tr??ng l?n ??n hng nghn ho?c hng ch?c nghn ??n hng m?i ngy. Nh?ng ti?c r?ng ?i?u ??n gi?n ? c?ng khng/ kh c th? x?y ra.
- B?n ch?t c?a nh?ng m hnh B2C ki?u ny ny ch? l: “M hnh bn n??c b?t tr?c tuy?n”. t c gi tr? ring cho khch hng (khch hng c th? mua hng t??ng t? nh? v?y ? b?t k? trang web no). Cng khng c l?i th? v? quy m (quy m ph?i ?? l?n th m?i gi?m ???c chi ph). Khng s?n xu?t ???c hng ha, khng ch? ??ng ???c ngu?n hng gi t?t M hnh qu ??n gi?n d? b? sao chp v nhn r?ng.
T?i sao nhi?u trang th??ng m?i ?i?n t? ch?a n? ? tn:
- Nh?ng m hnh kinh doanh khng c khc bi?t, khng c tnh m?i ?i sao chp m hnh thnh cng c?a m?t s? cng ty th??ng m?i ?i?n t? l?n trn th? gi?i nh?: Amazon.com ho?c Alibaba Group nh?ng ch?a sao chp k?p th?i, v th?i gian v?n hnh cn kh m?i, kh ng?n L nguyn nhn d?n t?i vi?c m?t s? trang th??ng m?i ?i?n t? ph?i ?ng c?a s?m.
- M?c d nh?ng website d?n ??u th? tr??ng nh?: Amazon.com (c?a M?), hay Tmall.com, AliExpress.com, 1688.com C?a Trung Qu?c ??u r?t pht tri?n m?nh m?. B?i v ngoi ti?m l?c v? ti chnh, th cc nh bn l? tr?c tuy?n B2C nh?: Amazon.com ? ch? ??ng ???c nhi?u ngu?n hng (t? s?n xu?t); C h? th?ng marketing n?i b? (Amazon Ads Network); C h? th?ng thanh ton n?i b? (Amazon 1-Click Payments); C h? th?ng giao hng n?i b? r?t chuyn nghi?p Pht tri?n nh?ng hnh th?c giao nh?n hng r?t m?i (my bay khng ng??i li, t? nh?n hng thng minh). ??c bi?t l gi bn hng trn ny c xu h??ng r? h?n vi?c mua hng t?i c?a hng truy?n th?ng.
2.Doanh thu khng ?? b chi ph.
C r?t nhi?u nguyn nhn d?n ??n vi?c doanh thu lm ra khng ?? b chi ph nh?:
Cu?c chi?n v? gi khi?n doanh nghi?p ngy cng kh kh?n
Th? nh?t:
- M?t ph?n l?i nhu?n t? vi?c bn hng tr?c tuy?n qua cc website th??ng m?i ?i?n t? B2C ny ? ph?i chi tr? cho chi ph tm ki?m khch hng l: Cc cng c? qu?ng co, chi ph giao hng, chi ph kho bi v chi ph v?n hnh.
- ??c bi?t l chi ph qu?ng co tr?c tuy?n ngy cng ??t ?? v b? ph? thu?c vo cc knh: Facebook Ads, Google Ads V nhi?u knh khc n?a trong vi?c tm ki?m khch hng.
Th? hai:
?? duy tr l?i th? nh? quy m v s?n l??ng l?n, cc sn ho?c cc trang th??ng m?i ?i?n t? ph?i duy tr h? th?ng quy m l?n. Nn chi ph v?n hnh r?t l?n bao g?m:
- Chi ph cng ngh?.
- Chi ph v?n phng.
- Chi ph thu kho bi.
- Chi ph nhn s?.
- Chi ph qu?ng co.
- Chi ph khuy?n m?i.
- Thu? v cc kho?n chi ph khc.
V?n ?? ch? c th? gi?i quy?t ???c khi doanh thu t?ng ln cao v l?i nhu?n ??t ?i?m ha v?n thng qua vi?c: Bn nhi?u s?n ph?m h?n v l?i nhu?n trn m?i ??n hng cao h?n. Trong khi ?, th?c t? th nhi?u website v?n hnh v?i s? ??n khng l?n. Ho?c tnh tr?ng ??n hng lo to quanh n?m th s? b? l? n?ng. Theo th?ng k, h?u h?t cc website th??ng m?i ?i?n t? ? Vi?t Nam ??u ?ang trong giao ?o?n ??t ti?n, ??t ti?n v l?. V?n ?? l l? bao nhiu ti?n m?i thng m?i n?m. V qu? ??u t? c ch?u n?i hay khng thi.
Th? ba:
- Cc website th??ng m?i ?i?n t? ?i nh?p hng c?a ??i tc theo c? ch? h?p tc th th??ng nh?n ???c m?c chi?t kh?u bn hng khng cao. Giao ??ng t? 20- 40% so v?i gi bn l? nim y?t.
- V?i m?c gi ny, nhi?u ??n hng website bn l ha ho?c l? ho?c bn ch?m. Trong khi ?, c nhi?u ng??i bn hng c nhn ho?c doanh nghi?p bn hng online khc. H? s?n xu?t gi 1 v bn l? v?i gi 5, 7, 10, th?m ch gi 20 l?n so v?i gi s?n xu?t.
3.C?nh tranh c?c k? kh?c li?t.
S? l??ng ng??i bn hng trn Facebook t?i Vi?t Nam l r?t l?n v c?c k? tinh nhu?, tch c?c. V th?m ch l c m?t t? l? khng nh? l nh?ng ng??i bn hng s?n sng tm ki?m l?i nhu?n b?ng m?i cch. K? c? vi ph?m php lu?t: Bn hng gi?, hng nhi, hng km ch?t l??ng, hng ?n c?p, hng c l?i nhu?n siu cao, ch?y qu?ng co bng ti?n
Cu?c chi?n ngy cng kh?c li?t
Th?ng k m?i nh?t c?a Facebook (thng 1/2020):
- Theo th?ng k c?a Facebook, t?i Vi?t Nam: Hi?n nay (thng 1/2020) c kho?ng g?n 70 tri?u ti kho?n Facebook. Trong s? 70 tri?u ti kho?n Facebook, hi?n c kho?ng 6 tri?u ti kho?n l cc Fanpage. M?t n?n t?ng ?? qu?ng co bn hng m Facebook t?o ra cho cc doanh nghi?p v ng??i bn hng.
- N?u gi? ??nh ??c tnh t? l? ng??i bn hng trn Facebook l 10%. T?c l c? 10 ti kho?n ng??i dng Facebook th c 1 ng??i bn hng. Th t?i Vi?t Nam chng ta s? c kho?ng 7 tri?u ng??i bn hng online trn Facebook. ?i?u ny kh h?p l v ???c ch?p nh?n v chng ta c ??n 6 tri?u ti kho?n Fanpage. V nhi?u ng??i bn hng khng c Fanpage, h? ch? bn trn Facebook Profile v Facebook Groups.
Ngoi Facebook ra, th nh?ng ng??i bn hng c?ng bn trn website c?a h?. Sn th??ng m?i ?i?n t?, knh Zalo c nhn ho?c Zalo OA. Knh Youtube ho?c Google Ads, cc knh affliate V?i s? l??ng c?ng r?t l?n ln t?i hng ch?c tri?u ti kho?n.
Doanh thu qu?ng co c?a Facebook:
C?ng theo th?ng k c?a B? Thng tin v Truy?n thng, n?m 2018 v?a qua. Doanh thu qu?ng co chnh th?c c?a Facebook t?i Vi?t Nam ??t h?n 1 t? ? la M?. V n?m 2019 c th? d? ki?n ??t 1,3-1,5 t? ? la M?. ?y l con s? chnh th?c, ngoi ra con s? khng chnh th?c c th? cao h?n n?a. V c m?t l??ng ti?n qu?ng co Facebook ? khng thu ???c.
- Doanh thu qu?ng co c?a Google t?i Vi?t Nam chi?m kho?ng 50% c?a Facebook. T?c l c th? ??t kho?ng 500 tri?u ? la M?. Cc ch? s? ny cho chng ta th?y ?i?u g?
- Cc nh bn hng online trn Facebook bao g?m: C? cc doanh nghi?p, c nhn v c? cc m? b?m s?a c s? l??ng bn hng trn Facebook r?t l?n. Chi ti?n qu?ng co cho Facebook Ads r?t l?n. ?y l ??i ng? khi?n cho th? tr??ng th??ng m?i ?i?n t? Vi?t Nam chao ??o. V gi tr? hng ha v d?ch v? giao d?ch c th? r?t l?n.
M?t trang web th??ng m?i ?i?n t? nh? Adayroi.com c?ng c th? c l??ng giao d?ch b?ng m?t s? nh?ng ng??i bn hng online l?n c?ng l?i m thi. V c nh?ng c nhn bn hng b?ng ph??ng th?c livestream trn Facebook c th? ??t m?c 2.000 ??n hng/ 1 ngy.
Ng??i bn hng ?ang tn st l?n nhau:
- M?t khc, c?ng c hng tri?u website bn hng c?a doanh nghi?p, c nh trn m?ng ?ang ho?t ??ng. V c?ng ngy ?m ra s?c lm SEO t? kha ?? tm ki?m nh?ng ??n hng t? truy c?p t? nhin (tm ki?m t? nhin khng tr? ph c?a Google). Ho?c ch?y qu?ng co Google Ads tm ki?m, Google Ads hi?n th? ?? tm ki?m khch hng v bn hng. M?c gi bn c?a nh?ng ng??i bn hng online trn Facebook, Website, Zalo C?ng r?t ?a d?ng v t??ng ??i lo?n gi, lo?n ch?t l??ng.
- Nh?ng ng??i bn hng online s?n sng c?nh tranh theo cch tn st ??i th? ??m mu. T?c l gi?m gi su nh?t c th?, th?m ch bn ha, bn l? ?? c khch hng v ?? bn ???c hng. V ? l l do n?a khi?n cc trang th??ng m?i ?i?n t? B2C uy tn kh c th? c c?a th?ng ???c cc ??n hng.
H??ng ??n bn hng ?a knh:
- Ng??i bn hng cung c?p hng ha cho cc trang th??ng m?i ?i?n t? B2C nh?: Adayroi, Lotte, Robins.vn Lazada, Tiki Th h? c?ng ??ng th?i m? cc gian hng trn h?u h?t t?t c? cc trang B2C, B2B, C2C. H? c?ng bn hng ?a knh trn website c?a h?, Facebook c nhn, Fanpage, Zalo, Youtube, Chotot B?t k? knh no c th? gip h? t?ng doanh s? bn hng th h? c?ng s? tham gia vo knh ?. H?c t?p ?? nng cao k? n?ng bn hng v pht tri?n knh.
- Th?m ch ? nh?ng knh khng ki?m sot, h? c th? bn r? h?n v? gi. Ho?c c nhi?u phin b?n hng ha khc nhau v? ch?t l??ng ?? bn cho nhi?u t?p khch hng khc nhau.
V ng??i tiu dng c nhi?u s? l?a ch?n do s? minh b?ch h?n v? thng tin c?a nhi?u ng??i bn v gi c? hng ha. Nn h? ? ??a ra cc quy?t ??nh c l?i cho h?.
4.S? lo?n gi v lo?n ch?t l??ng.
Th? tr??ng th??ng m?i ?i?n t? Vi?t Nam hi?n nay c?c k? h?n lo?n. Tr?m hoa ?ua n?, nh nh bn hng online, ng??i ng??i bn hng online ?i?u ny r?t t?t nh?ng c?ng ko theo nh?ng v?n ?? m?t tri c?a vi?c kinh doanh online.
Gi c? lo?n l?c, ch?t l??ng kh ki?m sot
- Nhi?u ng??i bn hng online vi ph?m php lu?t, coi th??ng lu?t php, coi th??ng s?c kh?e c?a ng??i mua hng. Bn ??t, bn hng gi? hng km ch?t l??ng C?ng l m?t y?u t? khi?n th? tr??ng th??ng m?i ?i?n t? Vi?t Nam ch?a th? c?t cnh ???c. Ph?n l?n l do khch hng c?m th?y b? l?a v th?c t? l khch hng c?ng b? l?a r?t nhi?u.
- Vi?c ny c?ng ?nh h??ng ??n nh?ng trang th??ng m?i ?i?n t? uy tn. V khch hng c?m th?y khng t? tin, thi?u tin t??ng. Th?m ch, th?c t? c nh?ng trang th??ng m?i ?i?n t? hi?n nay ?ang c s? l??ng ??n hng bn ??ng hng ??u th? tr??ng Vi?t Nam th c?ng ?ang bn r?t nhi?u s?n ph?m km ch?t l??ng!!!
5.Th??ng m?i ?i?n t? l cu?c ch?i c?a nh?ng g kh?ng l? ??t ti?n.
Ai c?ng bi?t l th??ng m?i ?i?n t? l cu?c ch?i v? ti chnh di h?n. Nh?ng di h?n l bao nhiu n?m? N?m th? 10 hay n?m th? 20 th b?n m?i ??t ?i?m ha v?n Th hi?n t?i khng ai dm tr? l?i cu h?i ny?
Cu?c chi?n th??ng m?i ?i?n t? c?a cc g kh?ng l?
B2C- cu?c ?ua ??t ti?n c?a nh?ng g kh?ng l?:
- C?nh tranh s? ra sao khi th? tr??ng xu?t hi?n thm vi sn ho?c vi trang th??ng m?i ?i?n t? l?n n?a? N?u nh? ch? ??u t? ch? c vi t? ??ng, ho?c vi tri?u ?la M? Th s? l ?i?u khng d? dng ?? d? n thnh cng.
- Hy c?c k? th?n tr?ng n?u nh? b?n t ti?n v mu?n theo ?u?i m hnh bn hng tr?c tuy?n B2C. B?i ? ch? l cu?c ?ua ??t ti?n cho ??n khi no doanh nghi?p c?a b?n ch?t th thi.
Ng??i ta th??ng b? ti?n ra mua khch hng v mong s? trung thnh c?a h?. Cn khch hng th ch? no khuy?n m?i r? h?n th ng??i ta mua, khng quan tr?ng l mua c?a ai. N?u cc y?u t? khc khng ??i (nh? th??ng hi?u, ch?t l??ng, s? l??ng ???c ??m b?o). Th gi r? s? l y?u t? quy?t ??nh.
Gi?i php cho m hnh bn hng tr?c tuy?n B2C t?i Vi?t Nam:
Th??ng m?i ?i?n t? t?i Vi?t Nam trong th?i ?i?m hi?n nay:
- C l? c?n r?t nhi?u ti?n, v t?m nhn r?t di h?n. Ch? khng ph?i l ng?n h?n ho?c trung h?n. Cng v?i ?, cc d? n c?n nh?ng m hnh v t??ng kinh doanh ??t ph, mang tnh cch m?ng. Ch? khng ??n thu?n ch? l nh?p hng, ch?y qu?ng co.
- Cc trang th??ng m?i ?i?n t? c?n s?m ti?n ??n b??c t? ch? s?n xu?t; T?i ?u ha qu trnh ho?t ??ng v? th?i gian v chi ph; Gi?m gi thnh s?n ph?m; C h? th?ng marketing n?i b?; H? th?ng thanh ton n?i b?; H? th?ng giao v?n hng ha n?i b? Ho?c l nh?ng ??i tc chi?n l??c c?c k? ti?m n?ng v? ti chnh, tham v?ng v? t?m nhn. V h? s?n sng h? tr? h?t khch hng, ??t ti?n v hon thi?n h? sinh thi. Th m?i c c? h?i ti?n ??n thnh cng trong di h?n nh? Amazon.com ?ang lm.
6.B? c?nh tranh b?i bn l? truy?n th?ng.
S? c?nh tranh gi?a hai hnh th?c bn l?
- B?n ??ng ngh? r?ng ? Vi?t Nam s? s?m th??ng m?i ?i?n t? ha hon ton. D xu h??ng bn hng online v mua hng online ?ang pht tri?n c?c k? m?nh m? v r r?t. Cc nh bn l? truy?n th?ng c?ng ?ang tm m?i cch ?? b?o v? th? ph?n v t?ng tr??ng doanh s? bn hng t?i th? tr??ng m?c tiu c?a h?.
- Bn l? truy?n th?ng c xu h??ng h?i t? ha, h?i nh?p. Nn th??ng c quy m v di?n tch kh?ng l?. N ?p ?ng nhi?u yu c?u v? hng ha v?i m?c gi t?t. H? c?ng l nh?ng ??i gia sau hng th?p k? tch l?y kinh nghi?m v tch l?y t? b?n. V?i s?c m?nh v? ti chnh, kinh nghi?m v th? ph?n. Cc m hnh th??ng m?i ?i?n t? B2C nh? khng d? dng g chi?m ???c mi?ng bnh th? ph?n c?a cc ng l?n bn l? theo cc m hnh: Siu th?, chu?i siu th?, ??i siu th?, c?a hng ti?n ch, cc con ph? bun bn Trong nhi?u l?nh v?c th th??ng m?i truy?n th?ng v?n cn ?ang t?n t?i v pht tri?n t?t v pht tri?n song song v?i m?ng bn l? tr?c tuy?n.
7.Hng xch tay ph? bi?n h?n.
M hnh bn l? C2C ?ang pht tri?n m?nh
- M hnh bn l? C2C (c nhn bn hng tr?c tuy?n cho c nhn) c?ng ?ang pht tri?n siu nhanh d?a vo cc n?n t?ng m?ng x h?i. V cc app sn rao v?t, sn th??ng m?i ?i?n t?. Cc khch hng c nhi?u s? l?a ch?n, tho?i mi tr? gi, xem hng, ki?m tra m v?ch, v?n chuy?n hng… M?t khch hng c th? mua bn ch?i, kem ?nh r?ng, d?u g?i ??u, qu?n o, th?c ph?m, m? ph?m, ?? ?i?n t?, hng hi?u… Thng qua ???ng xch tay.
- M?t th? tr??ng t? do hon h?o v d? dng, b?i cc nh bn l? tr?c tuy?n qu?c t? c?ng r?t quan tm ??n ??n hng ny. Doanh thu ??n t? b? ph?n ny c?ng khng nh?.
Ngoi ra, cn nhi?u l do khc n?a c th? d?n t?i s? ra ?i c?a m?t s? trang th??ng m?i ?i?n t? th?i gian qua v c? nh?ng ??n v? khc trong th?i gian t?i. Nh?ng v?i nh?ng l do c? b?n trn. ?i?u m?i ng??i c?n hi?u l s? ra ?i c?a m?t b? ph?n l “hon ton bnh th??ng v d? hi?u” v ? l quy lu?t c?a th? tr??ng. Vi?t Nam ?ang trong giai ?o?n bong bng dotcom v nhi?u nh ??u t?. Ho?c doanh nghi?p startup c th? ph?i d?ng cu?c ch?i, thua l?, ?ng c?a b?t c? khi no h?t ti?n.
Tc gi?: MBA. Nguy?n Phan Anh
Gi?ng vin ??i h?c CEO Cng ty PA Marketing Chuyn gia Th??ng m?i ?i?n t?








